1. Inleiding

 

In 1936 werd, met geld van Sir Henri Deterding van koninklijke Shell, het weekblad De Waag opgericht. Een veelzijdig opinieblad dat een autoritaire staat wenste. De Waag was een veelzijdig blad met politieke, culturele en sociale beschouwingen. Volgens L. De Jong een verkapt-fascistisch blad, toch was De Waag in de vooroorlogse periode niet gelieerd aan de NSB noch aan een andere politieke partij of beweging. Wel zijn er onder de medewerkers van het blad velen die tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities bij de overheid terecht kwamen.[1]

Over de inhoud van de Waag is nog niet veel geschreven, meestal wordt het blad vooral kort genoemd als het blad waar de latere propagandist Max Blokzijl pro-Duitse artikelen schreef of als ‘een autoritair weekblad’.[2] L. de Jong neemt het blad mee in het hoofdstuk ‘De andere fascisten’, maar heeft het inhoudelijk vooral over het antisemitisme van De Waag. In Niet voor publicatie heeft René Vos een kort gedeelte gewijd aan de in het blad gedane opmerkingen over het onder controle stellen van de Nederlandse pers (dat zou een van de eerste plichten zijn indien Nederland eens een ‘gezaghebbende regering’ zou krijgen).[3] I. Schöffer schreef over het weekblad: “Het blad legt zich niet vast aan een partij. De toon is echter van het begin af aan anti-internationaal, anti-parlementair, sterk conservatief en in toenemende mate pro-Duits.” Volgens Schöffer vormde De Waagkring voor augustus 1941 ‘een interessant, intellectueel gevogelte van zeer verschillend pluimage’, tot die tijd waren er dan ook veel spanningen en wisselde het blad nogal eens van opvatting over de NSB, Duitsland, autoritair-liberaal of nationaal-socialistisch.[4]

In dit stuk richt ik mij op de opvattingen over democratie, in het blad tussen 1937 en 1939.

Lees verder: Hoofdstuk 2. Achtergrond

 


[1] L. de Jong, Het koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog, I, Voorspel (Den Haag 1969) 398-99.

[2] Frank van Vree, De Nederlandse pers en Duitsland, 1930-1939, Een studie over de vorming van de publieke opinie (Groningen 1989). René Kok, Max Blokzijl. Stem van het nationaal-socialisme (Amsterdam 1988) 50-52.

[3] René Vos, Niet voor publicatie. De legale Nederlandse pers tijden de Duitse bezetting (Amsterdam 1988) 43-44.

[4] I. Schöffer, Het nationaal-socialistische beeld van de geschiedenis der Nederlanden. Een historiografische en bibliografische studie (Proefschrift UvA; Amsterdam 1956). 277-78.

Advertenties

  1. 1 Autoritaire theorie en de parlementaire praktijk « mark’s blogs

    […] tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities onder de overheid terecht kwamen. Lees verder No Comments Leave a Commenttrackback addressThere was an error with your comment, please try […]




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


  • RSS voetnoot.org

    • Onbekende slavernijverhalen bij bekende Rembrandts januari 31, 2018
      We kennen Rembrandt vooral van werken als de Nachtwacht en de Joodse bruid, maar hij schilderde en tekende in de loop van zijn carrière ook diverse zwarte vrouwen en mannen. Dat kon hij op zijn meesterlijke wijze doen omdat hij in een multiculturele zeventiende-eeuwse stadswijk woonde: de wijk rondom de huidige Jodenbreestraat waar ook tientallen … Lees verd […]
      mark
    • Mensen kopen in Amsterdam januari 27, 2018
      Vanaf het eind van de zestiende eeuw tot 1863 was Nederland betrokken bij slavernij en slavenhandel. Honderden Amsterdamse en Zeeuwse schepen werden in deze periode uitgerust om in Afrika mensen te kopen. Deze mensen werden vervolgens als slaven verkocht aan West-Indische plantages. Maar je hoefde niet naar Suriname of Berbice af te reizen om slaveneigenaar […]
      mark
    • Den swaren Orancan op Sint Christoffel december 22, 2017
      Op 27 oktober 1639 verklaarde schipper Michiel Sijmonsz van Uitgeest bij de notaris over een tropische cycloon die een jaar eerder over het eiland Sint Christoffel raasde, waarbij verschillende schepen verloren gingen en gouverneur Pieter Minuit van Nieuw-Zweden om het leven kwam. Lees meer op Alle Amsterdamse Akten
      mark
    • Van vrijheid in Amsterdam tot onderdrukking op de plantages oktober 12, 2017
      Surinaamse geschiedenis door de ogen van de voorouders van Jörgen Raymann Verborgen Verleden laat zien dat je aan de hand van persoonlijke verhalen zoals die van David Nassy ingewikkelde geschiedenis op een aangrijpende en begrijpelijke manier toegankelijk kan maken. In het televisieprogramma Verborgen Verleden gaan bekende Nederlanders op zoek naar de gesch […]
      mark
    • Veel meer dat 1% van de Nederlanders kwam in aanraking met slavernij september 8, 2017
      In reactie op het opiniestuk van Martin Sommer toont Mark Ponte dat het idee dat slechts 1% van de Nederlanders te maken kreeg met slavernij een grove onderschatting is van de historische werkelijkheid. “Hooguit 1 procent van de Nederlanders heeft ooit te maken gehad met de slavernij”, schreef columnist Martin Sommer op basis van een … Lees verder Veel meer […]
      mark
  • RSS Nieuws/links

    • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

%d bloggers liken dit: