1. Inleiding

 

In 1936 werd, met geld van Sir Henri Deterding van koninklijke Shell, het weekblad De Waag opgericht. Een veelzijdig opinieblad dat een autoritaire staat wenste. De Waag was een veelzijdig blad met politieke, culturele en sociale beschouwingen. Volgens L. De Jong een verkapt-fascistisch blad, toch was De Waag in de vooroorlogse periode niet gelieerd aan de NSB noch aan een andere politieke partij of beweging. Wel zijn er onder de medewerkers van het blad velen die tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities bij de overheid terecht kwamen.[1]

Over de inhoud van de Waag is nog niet veel geschreven, meestal wordt het blad vooral kort genoemd als het blad waar de latere propagandist Max Blokzijl pro-Duitse artikelen schreef of als ‘een autoritair weekblad’.[2] L. de Jong neemt het blad mee in het hoofdstuk ‘De andere fascisten’, maar heeft het inhoudelijk vooral over het antisemitisme van De Waag. In Niet voor publicatie heeft René Vos een kort gedeelte gewijd aan de in het blad gedane opmerkingen over het onder controle stellen van de Nederlandse pers (dat zou een van de eerste plichten zijn indien Nederland eens een ‘gezaghebbende regering’ zou krijgen).[3] I. Schöffer schreef over het weekblad: “Het blad legt zich niet vast aan een partij. De toon is echter van het begin af aan anti-internationaal, anti-parlementair, sterk conservatief en in toenemende mate pro-Duits.” Volgens Schöffer vormde De Waagkring voor augustus 1941 ‘een interessant, intellectueel gevogelte van zeer verschillend pluimage’, tot die tijd waren er dan ook veel spanningen en wisselde het blad nogal eens van opvatting over de NSB, Duitsland, autoritair-liberaal of nationaal-socialistisch.[4]

In dit stuk richt ik mij op de opvattingen over democratie, in het blad tussen 1937 en 1939.

Lees verder: Hoofdstuk 2. Achtergrond

 


[1] L. de Jong, Het koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog, I, Voorspel (Den Haag 1969) 398-99.

[2] Frank van Vree, De Nederlandse pers en Duitsland, 1930-1939, Een studie over de vorming van de publieke opinie (Groningen 1989). René Kok, Max Blokzijl. Stem van het nationaal-socialisme (Amsterdam 1988) 50-52.

[3] René Vos, Niet voor publicatie. De legale Nederlandse pers tijden de Duitse bezetting (Amsterdam 1988) 43-44.

[4] I. Schöffer, Het nationaal-socialistische beeld van de geschiedenis der Nederlanden. Een historiografische en bibliografische studie (Proefschrift UvA; Amsterdam 1956). 277-78.

Advertenties

  1. 1 Autoritaire theorie en de parlementaire praktijk « mark’s blogs

    […] tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities onder de overheid terecht kwamen. Lees verder No Comments Leave a Commenttrackback addressThere was an error with your comment, please try […]




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s


  • RSS voetnoot.org

    • De ‘swarten’ van de 17de eeuw mei 12, 2018
      Onlangs werd ik door Patrick Meershoek van Het Parool geïnterviewd over mijn onderzoek naar Afro-Amsterdammers in de zeventiende eeuw. Het artikel “De ‘swarten’ van de 17de eeuw’ verscheen op 12 mei in Het Parool en is online voor een paar dubbeltjes te lezen via Blendle.
      mark
    • Afro-Amsterdammers in de Jodenbreestraat april 22, 2018
      Op dinsdag 17 april mocht in het onvolprezen low-budget AT5-programma De straten van Amsterdam op lacatie uitgebreid vertellen over mijn onderzoek naar Afro-Amsterdammers in zeventiende eeuw. We begonnen in de grote schilderkamer van Rembrandt in het Rembrandthuis en vandaar wandelde we door de Jodenbreestraat, langs de Mozes en Aäronkerk, naar de Academie v […]
      mark
    • Een Afro-Amsterdamse gemeenschap in de zeventiende eeuw maart 15, 2018
      Mark Ponte Vanaf het moment dat de Hollanders en Zeeuwen aan het eind van de zestiende eeuw actief werden in het Atlantisch gebied kwamen er mensen van Afrikaanse afkomst al dan niet vrijwillig in Amsterdam. Dat blijkt uit de doop- en trouwregisters en uit zeventiende-eeuwse notariële akten. Het vroegste huwelijk van een Afrikaan in Amsterdam … Lees verder E […]
      mark
    • Onbekende slavernijverhalen bij bekende Rembrandts januari 31, 2018
      We kennen Rembrandt vooral van werken als de Nachtwacht en de Joodse bruid, maar hij schilderde en tekende in de loop van zijn carrière ook diverse zwarte vrouwen en mannen. Dat kon hij op zijn meesterlijke wijze doen omdat hij in een multiculturele zeventiende-eeuwse stadswijk woonde: de wijk rondom de huidige Jodenbreestraat waar ook tientallen … Lees verd […]
      mark
    • Mensen kopen in Amsterdam januari 27, 2018
      Vanaf het eind van de zestiende eeuw tot 1863 was Nederland betrokken bij slavernij en slavenhandel. Honderden Amsterdamse en Zeeuwse schepen werden in deze periode uitgerust om in Afrika mensen te kopen. Deze mensen werden vervolgens als slaven verkocht aan West-Indische plantages. Maar je hoefde niet naar Suriname of Berbice af te reizen om slaveneigenaar […]
      mark
  • RSS Nieuws/links

    • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

%d bloggers liken dit: