1. Inleiding

 

In 1936 werd, met geld van Sir Henri Deterding van koninklijke Shell, het weekblad De Waag opgericht. Een veelzijdig opinieblad dat een autoritaire staat wenste. De Waag was een veelzijdig blad met politieke, culturele en sociale beschouwingen. Volgens L. De Jong een verkapt-fascistisch blad, toch was De Waag in de vooroorlogse periode niet gelieerd aan de NSB noch aan een andere politieke partij of beweging. Wel zijn er onder de medewerkers van het blad velen die tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities bij de overheid terecht kwamen.[1]

Over de inhoud van de Waag is nog niet veel geschreven, meestal wordt het blad vooral kort genoemd als het blad waar de latere propagandist Max Blokzijl pro-Duitse artikelen schreef of als ‘een autoritair weekblad’.[2] L. de Jong neemt het blad mee in het hoofdstuk ‘De andere fascisten’, maar heeft het inhoudelijk vooral over het antisemitisme van De Waag. In Niet voor publicatie heeft René Vos een kort gedeelte gewijd aan de in het blad gedane opmerkingen over het onder controle stellen van de Nederlandse pers (dat zou een van de eerste plichten zijn indien Nederland eens een ‘gezaghebbende regering’ zou krijgen).[3] I. Schöffer schreef over het weekblad: “Het blad legt zich niet vast aan een partij. De toon is echter van het begin af aan anti-internationaal, anti-parlementair, sterk conservatief en in toenemende mate pro-Duits.” Volgens Schöffer vormde De Waagkring voor augustus 1941 ‘een interessant, intellectueel gevogelte van zeer verschillend pluimage’, tot die tijd waren er dan ook veel spanningen en wisselde het blad nogal eens van opvatting over de NSB, Duitsland, autoritair-liberaal of nationaal-socialistisch.[4]

In dit stuk richt ik mij op de opvattingen over democratie, in het blad tussen 1937 en 1939.

Lees verder: Hoofdstuk 2. Achtergrond

 


[1] L. de Jong, Het koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog, I, Voorspel (Den Haag 1969) 398-99.

[2] Frank van Vree, De Nederlandse pers en Duitsland, 1930-1939, Een studie over de vorming van de publieke opinie (Groningen 1989). René Kok, Max Blokzijl. Stem van het nationaal-socialisme (Amsterdam 1988) 50-52.

[3] René Vos, Niet voor publicatie. De legale Nederlandse pers tijden de Duitse bezetting (Amsterdam 1988) 43-44.

[4] I. Schöffer, Het nationaal-socialistische beeld van de geschiedenis der Nederlanden. Een historiografische en bibliografische studie (Proefschrift UvA; Amsterdam 1956). 277-78.

Advertenties

  1. 1 Autoritaire theorie en de parlementaire praktijk « mark’s blogs

    […] tijdens de bezetting openlijk pro-Duits waren en op hoge posities onder de overheid terecht kwamen. Lees verder No Comments Leave a Commenttrackback addressThere was an error with your comment, please try […]




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


  • RSS voetnoot.org

    • Mi mus’ singi – Een wellustig liedje uit Suriname november 22, 2015
      Sranantongo is één van de weinige creooltalen met een rijke geschreven traditie die teruggaat tot ver in de 18e-eeuw. Taalgidsen, toneelteksten, bijbelvertalingen en kerkelijke liedboeken geven ons een goed beeld van het taalgebruik en de taalsystematiek van het 18- e eeuwse Sranantongo. Eén genre, dat van de erotische literatuur, bleef echter tot op heden o […]
      Mark
    • Surinaamse campagne in Amsterdam-Oost april 22, 2015
      Hoewel Surinamers in Nederland niet mogen stemmen, wordt er ook in de Indische Buurt in Amsterdam campagne gevoerd voor de Surinaamse verkiezingen op 25 mei 2015. 
      Mark
    • Foto’s Javanen op de Oostelijke Handelskade oktober 25, 2014
      Van 1890 tot 1939 kwamen er ongeveer 33.000 contractarbeiders uit het toenmalige Nederlands-Indië naar Suriname om op de plantages te werken. De reis ging meestal in twee etappes, eerst van Batavia naar Amsterdam en daarna door naar Paramaribo. Onlangs kwam ik deze twee ongedateerde foto’s van Indonesiërs bij het Lloyd Hotel op de Oostelijke Handelskade [... […]
      Mark
    • Mededeling van het Ministerie van Informatie september 28, 2014
      Hier volgt een mededeling van het Ministerie van Informatie van het Koninkrijk der Nederlanden: De onderstaande foto is ongevraagd gemaakt.  Er is geen onderhoud geweest tussen deze twee dames. Koningin Maxima Zorreguieta en first-lady van Suriname Ingrid Bouterse hebben niets tegen gezegd, ze hebben niet geposeerd en Maxima lacht niet op de foto. Eigenlijk […]
      Mark
    • Kid Dynamite september 27, 2014
      Kid Dynamite was de artiestennaam van de Surinaamse Jazz-artiest Lodewijk Rudolf Arthur Parisius, geboren 23 juli 1911 in Hannover, Para. Kid Dynamite reisde eind jaren twintig als verstekeling naar Nederland, waar hij een bekende tenorsaxofonist werd. Hij speelde onder ande in Casablanca. In 1963 is hij in Duitsland verongelukt. Onlangs heeft Top Notch “Kul […]
      Mark
  • RSS Nieuws/links

    • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

%d bloggers liken dit: