5. Conclusie

 

De discussie over de democratie was voor De Waag veel meer een bespreking dan een echte discussie. De theoretische standpunten werden grotendeels uiteengezet door de Bollandiaan Baltus Wigersma. Hierin was sprake van een volledige herinrichting van het politieke bestuur richting wat met noemde een ware volksdemocratie, geregeerd door een sterke regering, samenwerkend met een adviserende volksvertegenwoordiging. Het proces daar naartoe werd als een historische noodzakelijkheid gezien. De inrichting van die staat werd concreet door Wigersma omschreven. Toch was het niet de bedoeling van De Waag om de opvattingen direct, in de vorm van een partij of beweging, politiek in te gaan zetten. Zelf meedoen aan de verkiezingen was in het huidige systeem geen optie. Het bleef theorie, die niet door de mannen van De Waag zelf in concrete daden omgezet zou worden.

De politieke bespiegelingen in De Waag vormden een journalistieke en kritische kijk op de samenleving en de werking van de parlementaire democratie. Vanuit de autoritaire opvattingen leverde het kritiek op de gang van zaken rond verkiezingen en kabinetsformaties. In deze stukken stelde het blad zich welwillender op, zeker met betrekking tot Colijn, in wie zij een mogelijke sterke man zagen die een einde kon maken aan het ‘doorgedreven parlementarisme’. Tijdens de verkiezingen bleef het blad principieel anti-parlementair. Het gaf geen stemadviezen af, noch op democratische noch op antidemocratische partijen.

De Waag sloot voor een grootgedeelte aan bij de Europese onvrede over de parlementaire democratie en de evenredige vertegenwoordiging. Theoretisch ging het ver in de roep om verandering, die door de Bollandianen als een onvermijdelijkheid werd beschouwd. “Het systeem dat bedacht was om de volkswil weer te geven”, zoals Europese critici volgens Mazower waarschuwden, “openbaarde de afwezigheid daarvan”.[1] De mensen van De Waag dachten een oplossing te hebben gevonden in een nieuwe ‘autoritaire democratie’. Niet lang daarna zou dan ook, niet geheel onverwacht, een flink gedeelte van de meer radicale medewerkers uit 1939 achter de Duitse bezetter gaan staan.


[1] Mark Mazower, Duister continent. Europa in de twintigste eeuw (3e druk; zp 2006) 32.

Advertenties



    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

    w

    Verbinden met %s


  • RSS voetnoot.org

    • De ‘swarten’ van de 17de eeuw mei 12, 2018
      Onlangs werd ik door Patrick Meershoek van Het Parool geïnterviewd over mijn onderzoek naar Afro-Amsterdammers in de zeventiende eeuw. Het artikel “De ‘swarten’ van de 17de eeuw’ verscheen op 12 mei in Het Parool en is online voor een paar dubbeltjes te lezen via Blendle.
      mark
    • Afro-Amsterdammers in de Jodenbreestraat april 22, 2018
      Op dinsdag 17 april mocht in het onvolprezen low-budget AT5-programma De straten van Amsterdam op lacatie uitgebreid vertellen over mijn onderzoek naar Afro-Amsterdammers in zeventiende eeuw. We begonnen in de grote schilderkamer van Rembrandt in het Rembrandthuis en vandaar wandelde we door de Jodenbreestraat, langs de Mozes en Aäronkerk, naar de Academie v […]
      mark
    • Een Afro-Amsterdamse gemeenschap in de zeventiende eeuw maart 15, 2018
      Mark Ponte Vanaf het moment dat de Hollanders en Zeeuwen aan het eind van de zestiende eeuw actief werden in het Atlantisch gebied kwamen er mensen van Afrikaanse afkomst al dan niet vrijwillig in Amsterdam. Dat blijkt uit de doop- en trouwregisters en uit zeventiende-eeuwse notariële akten. Het vroegste huwelijk van een Afrikaan in Amsterdam … Lees verder E […]
      mark
    • Onbekende slavernijverhalen bij bekende Rembrandts januari 31, 2018
      We kennen Rembrandt vooral van werken als de Nachtwacht en de Joodse bruid, maar hij schilderde en tekende in de loop van zijn carrière ook diverse zwarte vrouwen en mannen. Dat kon hij op zijn meesterlijke wijze doen omdat hij in een multiculturele zeventiende-eeuwse stadswijk woonde: de wijk rondom de huidige Jodenbreestraat waar ook tientallen … Lees verd […]
      mark
    • Mensen kopen in Amsterdam januari 27, 2018
      Vanaf het eind van de zestiende eeuw tot 1863 was Nederland betrokken bij slavernij en slavenhandel. Honderden Amsterdamse en Zeeuwse schepen werden in deze periode uitgerust om in Afrika mensen te kopen. Deze mensen werden vervolgens als slaven verkocht aan West-Indische plantages. Maar je hoefde niet naar Suriname of Berbice af te reizen om slaveneigenaar […]
      mark
  • RSS Nieuws/links

    • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

%d bloggers liken dit: