5. Conclusie

 

De discussie over de democratie was voor De Waag veel meer een bespreking dan een echte discussie. De theoretische standpunten werden grotendeels uiteengezet door de Bollandiaan Baltus Wigersma. Hierin was sprake van een volledige herinrichting van het politieke bestuur richting wat met noemde een ware volksdemocratie, geregeerd door een sterke regering, samenwerkend met een adviserende volksvertegenwoordiging. Het proces daar naartoe werd als een historische noodzakelijkheid gezien. De inrichting van die staat werd concreet door Wigersma omschreven. Toch was het niet de bedoeling van De Waag om de opvattingen direct, in de vorm van een partij of beweging, politiek in te gaan zetten. Zelf meedoen aan de verkiezingen was in het huidige systeem geen optie. Het bleef theorie, die niet door de mannen van De Waag zelf in concrete daden omgezet zou worden.

De politieke bespiegelingen in De Waag vormden een journalistieke en kritische kijk op de samenleving en de werking van de parlementaire democratie. Vanuit de autoritaire opvattingen leverde het kritiek op de gang van zaken rond verkiezingen en kabinetsformaties. In deze stukken stelde het blad zich welwillender op, zeker met betrekking tot Colijn, in wie zij een mogelijke sterke man zagen die een einde kon maken aan het ‘doorgedreven parlementarisme’. Tijdens de verkiezingen bleef het blad principieel anti-parlementair. Het gaf geen stemadviezen af, noch op democratische noch op antidemocratische partijen.

De Waag sloot voor een grootgedeelte aan bij de Europese onvrede over de parlementaire democratie en de evenredige vertegenwoordiging. Theoretisch ging het ver in de roep om verandering, die door de Bollandianen als een onvermijdelijkheid werd beschouwd. “Het systeem dat bedacht was om de volkswil weer te geven”, zoals Europese critici volgens Mazower waarschuwden, “openbaarde de afwezigheid daarvan”.[1] De mensen van De Waag dachten een oplossing te hebben gevonden in een nieuwe ‘autoritaire democratie’. Niet lang daarna zou dan ook, niet geheel onverwacht, een flink gedeelte van de meer radicale medewerkers uit 1939 achter de Duitse bezetter gaan staan.


[1] Mark Mazower, Duister continent. Europa in de twintigste eeuw (3e druk; zp 2006) 32.

Advertenties



    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

    Verbinden met %s


  • RSS voetnoot.org

    • Onbekende slavernijverhalen bij bekende Rembrandts januari 31, 2018
      We kennen Rembrandt vooral van werken als de Nachtwacht en de Joodse bruid, maar hij schilderde en tekende in de loop van zijn carrière ook diverse zwarte vrouwen en mannen. Dat kon hij op zijn meesterlijke wijze doen omdat hij in een multiculturele zeventiende-eeuwse stadswijk woonde: de wijk rondom de huidige Jodenbreestraat waar ook tientallen … Lees verd […]
      mark
    • Mensen kopen in Amsterdam januari 27, 2018
      Vanaf het eind van de zestiende eeuw tot 1863 was Nederland betrokken bij slavernij en slavenhandel. Honderden Amsterdamse en Zeeuwse schepen werden in deze periode uitgerust om in Afrika mensen te kopen. Deze mensen werden vervolgens als slaven verkocht aan West-Indische plantages. Maar je hoefde niet naar Suriname of Berbice af te reizen om slaveneigenaar […]
      mark
    • Den swaren Orancan op Sint Christoffel december 22, 2017
      Op 27 oktober 1639 verklaarde schipper Michiel Sijmonsz van Uitgeest bij de notaris over een tropische cycloon die een jaar eerder over het eiland Sint Christoffel raasde, waarbij verschillende schepen verloren gingen en gouverneur Pieter Minuit van Nieuw-Zweden om het leven kwam. Lees meer op Alle Amsterdamse Akten
      mark
    • Van vrijheid in Amsterdam tot onderdrukking op de plantages oktober 12, 2017
      Surinaamse geschiedenis door de ogen van de voorouders van Jörgen Raymann Verborgen Verleden laat zien dat je aan de hand van persoonlijke verhalen zoals die van David Nassy ingewikkelde geschiedenis op een aangrijpende en begrijpelijke manier toegankelijk kan maken. In het televisieprogramma Verborgen Verleden gaan bekende Nederlanders op zoek naar de gesch […]
      mark
    • Veel meer dat 1% van de Nederlanders kwam in aanraking met slavernij september 8, 2017
      In reactie op het opiniestuk van Martin Sommer toont Mark Ponte dat het idee dat slechts 1% van de Nederlanders te maken kreeg met slavernij een grove onderschatting is van de historische werkelijkheid. “Hooguit 1 procent van de Nederlanders heeft ooit te maken gehad met de slavernij”, schreef columnist Martin Sommer op basis van een … Lees verder Veel meer […]
      mark
  • RSS Nieuws/links

    • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

%d bloggers liken dit: